Klopt het dat bedrijven binnen het EU ETS gestraft worden als zij gebruik maken van restwarmte van niet ETS-bedrijven?

Nee, dat klopt niet.

Bij de berekening van de toewijzing van gratis rechten wordt de warmte-import vanuit niet ETS-bedrijven buiten beschouwing gelaten. Een bedrijf dat alle warmte importeert van een niet ETS-bedrijf krijgt dus geen gratis rechten. De warmte-importeur heeft in dat geval geen kosten vanwege de CO2-uitstoot, omdat de warmte buiten het ETS wordt opgewekt. Omdat er geen kosten zijn, is er ook geen risico op carbon leakage. De toewijzing van gratis rechten als bescherming tegen carbon leakage is in dat geval dus niet nodig.

Er zijn situaties waarbij een ETS-bedrijf zijn eigen uitstoot drastisch kan verminderen, door restwarmte van een nabijgelegen niet ETS-bedrijf te gaan importeren. Omdat het om restwarmte gaat, neemt de netto uitstoot in dezelfde mate af. Natuurlijk zou het een extra stimulans zijn om dit te doen als de toewijzing van gratis rechten in stand zou blijven. Maar dan zou die toewijzing wel voor een ander doel worden ingezet dan waarvoor deze bedoeld is. Bovendien zouden er dan gratis rechten worden toegewezen waar geen ETS-uitstoot tegenover staat. Om die reden vervalt in zulke gevallen de toewijzing van gratis rechten. Het ontbreken van een extra stimulans voor zulke restwarmte-import kan ertoe leiden dat de warmte-import niet tot stand komt. Maar van een straf voor import van restwarmte is in ieder geval geen sprake.