Uitgelicht: De taak Inframarginale Electriciteitsheffing (IME) afgerond

Wie waren betrokken bij de uitvoering van IME, zowel intern als extern?

“Het interne projectteam bestond uit een projectleider, een data-analist, een inspecteur, een jurist, een medewerker van Voorlichting en relatiebeheer en ikzelf als adviseur/projectleider. We werkten nauw samen met de Belastingdienst (verantwoordelijk voor aangifte en inning) en we konden een beroep doen op advies van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).”

Welke werkzaamheden heeft de NEa uitgevoerd binnen IME?

“De NEa was verantwoordelijk voor twee kerntaken bij de uitvoering van de IME:
 

1. Het bepalen van de doelgroep

De NEa gebruikte gegevens van netbeheerders om precies te identificeren welke productie-installaties onder de heffing vielen. Vervolgens lichtte zij de betrokken elektriciteitsproducenten hierover in, zodat zij wisten dat zij aan de regeling moesten voldoen.
 

2. Het controleren van de marktinkomstenverslagen

Producenten moesten uiterlijk 1 april 2025 hun financiële verslagen indienen, waarin zij hun inkomsten uit elektriciteitsproductie rapporteerden. De NEa toetste deze gegevens op juistheid, voerde waar nodig correcties door en stuurde de definitieve cijfers door naar de Belastingdienst. Die zorgde vervolgens voor de daadwerkelijke inning van de heffing.

Door deze stappen zorgde de NEa ervoor dat de heffing eerlijk en efficiënt werd toegepast – zonder onnodige administratieve lasten voor producenten, maar wel met voldoende controle om misbruik te voorkomen.”

Wat waren de belangrijkste ervaringen, uitdagingen en succesfactoren?

"De NEa evalueerde het traject en benadrukte vijf succesfactoren:
 

• Kleine, wendbare organisatie
  De compacte teamsamenstelling en directe betrokkenheid van het bestuur maakten snelle besluitvorming mogelijk. Bureaucratische barrières ontbraken, wat cruciaal was voor een regeling die flexibiliteit vereiste. Daarnaast beschikte de NEa over diepgaande kennis op het gebied van inspecties en juridische kaders, wat de uitvoering versterkte. Ook was er veel vertrouwen in de medewerkers om zelfstandig keuzes te maken, waardoor het team gedreven was en snel keuzes kon maken.
   

• Vertrouwen en acceptatie van fouten
  Vanuit het ministerie van KGG was bij aanvang afgestemd dat fouten onvermijdelijk waren bij deze eenmalige, complexe regeling. Deze transparante houding – ook richting bewindspersonen en de Tweede Kamer – creëerde veel ruimte en vertrouwen en leverde een leercultuur op waarbij medewerkers oplossingen konden bedenken die niet zijn gebaseerd op wantrouwen en controle.
   
• Focus op de menselijke maat
  De NEa koos bewust voor een coulante benadering: geen snelle boetes, maar maximaal ondersteuning en ruimte voor bedrijven om fouten te herstellen. Dit voorkwam weerstand bij de doelgroep en negatieve publiciteit. Producenten ervoeren de NEa als constructief, ondanks de als ‘vervelend’ bestempelde heffing.
   
• Houd het simpel
  De NEa pleitte voor een vereenvoudigde rekenmethode, waardoor bedrijven hun aangifte niet hoefden te baseren op dure accountantscontroles. Dit verbeterde de compliance en verlaagde de drempel voor deelname.
   
• Sterk IT-platform
  Het digitale portaal (gebouwd met Mendix) was een gamechanger: producenten leverden documenten digitaal aan, de NEa had realtime inzicht in de voortgang, en een geïntegreerde rekenmodule reduceerde fouten en tijdsinvestering. Daarnaast maakte het platform data-analyse mogelijk voor inspectietaken. De NEa kon dit realiseren dankzij een gecommitteerde IT-partner (dezelfde als voor het EHP en REV)."

Hoe heb je het werken aan dit project zelf ervaren?

“Dit was mijn eerste project bij de Rijksoverheid en daarmee een bijzonder leerzame en inspirerende ervaring. Ik begon als adviseur binnen het projectteam, maar kreeg al snel de verantwoordelijkheid voor het projectmanagement. Dat maakte het niet alleen uitdagend, maar ook erg waardevol om mezelf verder te ontwikkelen. Binnen de NEa werkten we in een hecht en competent team, waar iedereen precies wist wat zijn of haar rol en verantwoordelijkheid was. Door de korte lijnen en efficiënte afstemming konden we vaak al oplossingen bedenken voordat we zelfs maar in teamoverleg gingen. Dat zorgde voor een prettige dynamiek en een hoog tempo. Het werken onder tijdsdruk naar een deadline toe was soms spannend, maar des te bevredigender toen we een uitstekend resultaat neerzetten. Hoewel de doelgroep niet blij was met de regeling zelf, hebben we met de introductie van de dagvooruitmethode, het rekenmodel en het portaal wel een grote stap gezet om het aanzienlijk eenvoudiger te maken. Persoonlijk heb ik ontzettend veel geleerd van mijn collega’s – van projectmanagement en juridische kwesties tot inspecties en data-analyses. Een waardevolle ervaring die bijdraagt aan mijn ontwikkeling als professional.”

Unieke opgave onder tijdsdruk toch succesvol

"De IME was een unieke opgave die vraagstukken rond complexe wetgeving, digitale transformatie en stakeholdermanagement combineerde. De NEa toonde aan dat een kleine, kennisrijke organisatie met een lerende cultuur en sterke IT-ondersteuning ook onder tijdsdruk effectief kan opereren. Zonder het vertrouwen van de doelgroep te schaden. De lessen uit dit traject zijn waardevol voor toekomstige, vergelijkbare regelingen."