Emissiehandel (EU ETS) is een marktinstrument waarmee de EU de uitstoot van broeikasgassen kosteneffectief wil verminderen om zo haar doelstellingen en die van het Kyoto Protocol te realiseren. Emissiehandel is de handel in emissierechten, die het recht geven om een bepaalde hoeveelheid broeikasgassen uit te stoten. Vragers en aanbieders handelen in emissierechten en zo komt een CO2-prijs tot stand.

Emissiehandel als ‘cap and trade’ systeem

Emissiehandel werkt volgens het ’cap and trade’ principe. Binnen het EU ETS is een plafond van emissierechten beschikbaar dat gelijkstaat aan de totale toelaatbare CO2-uitstoot, de ‘cap’. Het emissieplafond is afgeleid van de reductiedoelstellingen die de EU wil bereiken en gaat geleidelijk omlaag, waardoor de totale uitstoot daalt. In 2020 moet de uitstoot van sectoren die vallen onder EU ETS 21% lager zijn dan in 2005. De Europese Commissie heeft voorgesteld dat de uitstoot in 2030 met 43% gedaald moet zijn.

 

De 'trade'

De ‘trade’ vindt plaats door transacties van emissierechten. De meeste bedrijven die deelnemen aan EU ETS krijgen jaarlijks een hoeveelheid emissierechten gratis toegewezen. Ieder jaar moet elk bedrijf evenveel emissierechten inleveren als het aan tonnen broeikasgas heeft uitgestoten. Wanneer een bedrijf meer uitstoot dan het aan rechten heeft, dan moet het extra rechten bijkopen via veilingen of handel. De uitstoot kan ook meevallen en lager uitvallen dan de hoeveelheid gratis verkregen rechten. Dit kan zo zijn als het bedrijf bijvoorbeeld heeft geïnvesteerd in maatregelen om de uitstoot te verminderen. Het bedrijf houdt dan rechten over en kan deze verhandelen. Bedrijven kunnen dus zelf een afweging maken wat het meest kosteneffectief is: investeren in schonere technologie of emissierechten bijkopen.

Emissierechten verkrijgen

Een bedrijf dat deelneemt aan emissiehandel krijgt jaarlijks een hoeveelheid gratis emissierechten toegewezen. Daarnaast zijn rechten te verkrijgen via de veilingen of de markt. Bedrijven die moeten concurreren op een internationale markt zijn gevoelig voor ‘carbon leakage’ en krijgen een grotere hoeveelheid rechten gratis toegewezen. Meer informatie over Carbon leakage staat in de infographic en is te vinden bij het onderwerp Carbon Leakage op deze website.