Voor de periode 2026–2030 bestaat de mogelijkheid om een opt-out aan te vragen binnen het Europees emissiehandelssysteem (EU ETS). Dit betekent dat een installatie, die normaal gesproken onder de verplichtingen van het EU ETS valt, in uitzonderlijke gevallen toestemming kan krijgen om niet deel te nemen. Dit is vastgelegd in de Europese richtlijn.
Installaties met emissies lager dan 2500 ton CO2
Het toekennen van een opt out is mogelijk aan gevestigde installaties met jaarlijkse emissies lager dan 2500 ton CO2, emissies uit biomassa niet meegerekend, in de jaren 2026, 2027 en 2028.
De opt out blijft van kracht zolang de emissies van de betrokken installatie onder de 2500 ton CO2 blijven. Wanneer deze drempel toch wordt overschreden, moet de installatie dit melden aan de NEa. In dat geval moet de betrokken installatie weer voldoen aan alle verplichtingen van het EU ET in ieder geval tot en met 2035.
Opt out op basis van beperkt aantal draaiuren niet mogelijk
Reserve-eenheden hebben ook de mogelijkheid om te worden uitgezonderd als zij minder dan 300 uur in werking zijn. Alleen als de volledige installatie minder dan 300 uur in werking is, kan de installatie worden uitgezonderd van het EU ETS. Vanwege de beperkte meerwaarde van deze regel is het daarom niet mogelijk om een opt out te verkrijgen op basis van draaiuren.
Installaties met emissies tussen 2.500 en 25.000 ton CO2 per jaar
Deze installaties kunnen worden uitgesloten als voldaan is aan een aantal voorwaarden, zoals beschreven in artikel 27 van de richtlijn, waaronder de eis dat er sprake moet zijn van gelijkwaardige maatregelen (bijvoorbeeld een sector systeem) om de emissies te reduceren. In Nederland zijn er tot nu toe geen installaties uitgezonderd onder deze voorwaarden, omdat het implementeren van gelijkwaardige maatregelen veel inspanning kost van bedrijven en er door de Europese Commissie erg streng wordt beoordeeld op de gelijkwaardigheid.
De NEa is volgens artikel 27bis van richtlijn 2003/87/EG (de ETS-richtlijn) verplicht de namen van de installaties die een aanvraag hebben gedaan voor een opt-out status en die hebben verkregen, bekend te maken. Op 15 december 2025 heeft de Europese Commissie de aanmelding van 38 Nederlandse ETS -installaties voor een ‘opt out’ status voor 2026-2030 goedgekeurd.
Het betreft kleine installaties met een emissie die kleiner is dan 2.500 ton CO2 per jaar. Met deze opt out status worden deze installaties in de periode 2026-2030 ontheven van vrijwel alle ETS-verplichtingen. Wel moeten zij de emissies blijven bewaken, en het aan de NEa melden indien de emissie in enig jaar de 2.500 ton CO2 overschrijdt. In dat geval moet een installatie vanaf het eerstvolgende kalenderjaar weer volledig meedoen in het ETS.
Een overzicht van de installaties vindt u hier.