Het jaar 2025 in vogelvlucht

Januari

Jaarafsluiting bijeenkomst EU ETS Stationair
Op 20 januari 2025 vond een hybride informatiebijeenkomst plaats over de Jaarafsluiting EU ETS Stationair. Een goedbezochte bijeenkomst in de Jaarbeurs Utrecht. De jaarafsluiting is een jaarlijks terugkerend proces waarin installaties aan hun verplichtingen onder het Europese Emissiehandelsysteem voor stationaire installaties (EU ETS1) moeten voldoen. De jaarafsluiting vormt een belangrijk onderdeel van de nalevingscyclus van het EU ETS1.

Februari

De Europese Commissie zet in op een fors hogere drempel voor CBAM
De NEa bepleitte eerder al voor een aanpassing van de drempel voor CBAM (zie ook verder in dit jaarverslag). Deze maand liet Eurocommissaris voor Klimaat en Groene Groei, Wopke Hoekstra, weten dat de Europese Commissie een voorstel zou doen om de drempel voor de CBAM fors te verhogen. De drempel moest omhoog zodat ongeveer 80% van de bedrijven die op dat moment nog onder de CBAM vielen werden uitgezonderd. Namelijk minder dan 20% van de bedrijven is verantwoordelijk voor meer dan 95% van de ingebedde emissies in CBAM-goederen. Met een hogere drempel zou dus het grootste deel van de emissies onder CBAM vallen. Deze regeling werd later – mede door inzet van de NEa - een feit.

Maart

NEa verleent eerste emissievergunning voor CO₂-opslag
Op 17 maart 2025 verleende De NEa voor het eerst in Nederland én de Europese Unie een emissievergunning voor ondergrondse CO₂-opslag: het Porthos-project. Vanaf 2026 zal Porthos jaarlijks ongeveer 2,5 miljoen ton CO₂ opslaan in lege aardgasvelden onder de Noordzee om industriële uitstoot te verminderen. Deze vergunning is nodig om zorgvuldig te monitoren en te rapporteren binnen het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS), omdat de bedrijven die CO₂ afvangen hiervoor geen emissierechten hoeven in te leveren. Het project is een samenwerking tussen het Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en Energie Beheer Nederland (EBN). De NEa verwacht dat dit het begin is van meer CCS-projecten (Carbon Capture and Storage) in Nederland en daarbuiten.

April

Scheepvaartmaatschappijen betalen voor het eerst voor hun CO2-uitstoot
Nederlandse en internationaal opererende scheepvaartmaatschappijen die onder Nederlands toezicht vallen moesten hun CO₂-uitstoot over 2024 rapporteren en leverden eind september 2025 voor het eerst emissierechten in binnen het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS). Deze verplichting betekende dat de maritieme sector voor het eerst betaalt voor de CO₂ die hij uitstoot, wat moet stimuleren tot investeringen in schonere technologieën en alternatieve brandstoffen. Van de 378 aan Nederland toegewezen maatschappijen, heeft ongeveer 60% tijdig een geverifieerd emissieverslag ingediend. Dit percentage liep op tot 74%, inclusief late inzendingen. De Europese Commissie hanteert een groeipad: voor 2024 hoeven bedrijven slechts voor 40% van hun uitstoot rechten in te leveren, in 2025 70%, oplopend tot 100% in 2026, en vanaf dan moeten ook methaan (CH₄) en lachgas (N₂O) worden gedekt. 

Nederlandse Emissieautoriteit presenteert nieuw bedrijfsplan Horizon 2025-2028
De NEa heeft op 2 april 2025 haar nieuwe strategische bedrijfsplan “Horizon 2025-2028” gepresenteerd, waarin de koers voor de komende jaren wordt uitgezet. Het plan reageert op veranderende wet- en regelgeving, zoals de uitbreiding van het Europese emissiehandelssysteem (ETS) naar nieuwe sectoren, het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) en nieuwe regels rond Hernieuwbare Energie. De NEa benadrukt dat de organisatie zich moet blijven ontwikkelen om effectief toezicht te houden en haar taken efficiënt uit te voeren. In het plan zijn zowel de missie als de toezichtvisie aangescherpt en het bevat concrete maatregelen voor organisatieontwikkeling. Met Horizon onderstreept de NEa haar inzet voor ambitieus klimaatbeleid en een doeltreffende uitvoering van haar toezichthoudende rol in een dynamische omgeving. Ons bedrijfsplan Horizon 2025-2028 vindt u hier. 

NEa Jubileum Netwerkbijeenkomst
De NEa vierde op 10 april haar 20-jarig bestaan met een jaarlijkse Netwerkbijeenkomst. Voor het jubileumjaar was er dit keer echt uitgepakt en werd de bijeenkomst gehouden op een externe locatie. Het was een bijzonder moment waarop vertegenwoordigers uit de industrie, beleidsmakers, brancheorganisaties, ngo’s en andere betrokkenen samenkwamen om terug te blikken op twee decennia NEa én vooruit te kijken naar de uitdagingen en kansen die de energietransitie biedt. Het thema: "De toekomst van Europese concurrentiekracht: Duurzaamheid als sleutel tot industriële innovatie en transformatie". Het thema belichtte hoe verduurzaming niet alleen een noodzakelijke stap is richting een klimaatneutrale economie, maar ook een kans kan bieden voor economische groei en innovatie. Sprekers gingen in op de uitdagingen en mogelijkheden voor bedrijven om te blijven concurreren in een veranderend Europa, met aandacht voor de rol van technologie zoals AI in het versterken van duurzame transformatie.

Mei

Eerste rapportageplicht ETS-2 afgerond: 93% van de bedrijven dient emissiegegevens in
Bedrijven die onder het nieuwe Europese emissiehandelssysteem ETS-2 vallen, hebben eind april 2025 voor het eerst hun CO₂-uitstoot over 2024 gerapporteerd in een historisch emissieverslag (HEV). Een belangrijke eerste stap binnen dit systeem. Ruim 93% van de brandstofleveranciers diende het verslag op tijd in via het Emissiehandelsportaal-2; degenen die dat nog niet deden, werden door de NEa benaderd om het alsnog aan te leveren. De gerapporteerde emissies worden gebruikt om het totale emissieplafond (‘cap’) te bepalen, dat later de basis vormt voor de hoeveelheid ETS-2-emissierechten die beschikbaar komen. In 2025 hoeft nog geen verificatie plaats te vinden, maar vanaf 2026 wordt verificatie verplicht en vanaf 2028 moeten bedrijven jaarlijks emissierechten inleveren op basis van hun daadwerkelijke uitstoot. ETS-2 richt zich op emissies van brandstoffen voor wegvervoer, gebouwen en overige sectoren, en is bedoeld om deze uitstoot te beprijzen in het kader van Europese klimaatdoelen.

NEa start met behandelen aanvragen voor CBAM-toelating
De NEa is op 1 mei 2025 gestart met het behandelen van aanvragen voor toelating als CBAM-aangever, waarmee bedrijven zich kunnen registreren om vanaf 1 januari 2026 CBAM-goederen te importeren naar de Europese Unie. De website cbamtoelating.nl is nu live en biedt alle informatie over de aanvraagprocedure en de vereisten. Importeurs of indirecte douanevertegenwoordigers zonder geldige CBAM-toelating riskeren dat hun goederen bij de douane niet worden vrijgegeven. De toelating is belangrijk omdat het onderdeel is van de uitvoering van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), dat vanaf 2026 bindende verplichtingen voor importeurs introduceert. Bedrijven wordt aangeraden tijdig een aanvraag in te dienen, omdat de beoordeling tot circa 120 dagen kan duren en een vertraagde toelating problemen kan geven bij invoer.

Juni

Europese Commissie schrapt 275 miljoen ETS-rechten
De Europese Commissie heeft besloten om in 2025 ruim 275 miljoen emissierechten uit het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS) niet te veilen en in plaats daarvan toe te voegen aan de Marktstabiliteitsreserve (MSR), omdat er momenteel te veel rechten in omloop zijn. Doordat het maximum voor de MSR bereikt is, zullen deze rechten uiteindelijk nooit worden gebruikt, wat betekent dat ze feitelijk uit de markt worden gehaald. Hierdoor vermindert de totale hoeveelheid beschikbare emissierechten, wat bedrijven dwingt hun CO₂-uitstoot verder te verlagen om aan de regels te voldoen. Deze maatregel past binnen het streven om de uitstoot jaarlijks te blijven beperken en draagt bij aan de prijsprikkel voor emissiereductie. Analisten verwachten dat dit kan leiden tot een strakkere markt en hogere prijzen voor emissierechten in de komende jaren.

Japanse GX Acceleration Agency bezoekt NEa
Op 11 juni 2025 ontving de NEa een delegatie van de Japanse GX Acceleration Agency als onderdeel van een internationale studiereis over emissiehandel en bedoeld om kennis op te doen voor de introductie van een eigen emissiehandelssysteem in Japan. Japan wil op basis van het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) in 2026 een wettelijk ETS starten, gevolgd door aanvullende carbon pricing-maatregelen in latere jaren. Tijdens het bezoek bespraken de partijen praktische uitvoeringsaspecten zoals emissies monitoren, balans tussen bedrijven ondersteunen en toezicht & handhaving, en methoden voor toewijzing van gratis emissierechten. De NEa benadrukte het belang van internationale samenwerking bij klimaatbeleid en deelt haar ervaring met marktinstrumenten zoals het EU ETS. De Japanse delegatie bezocht ook andere Europese tegenhangers. De NEa blijft in contact met de GX Acceleration Agency ter voorbereiding op het Japanse systeem.

NEa start uitvoering importregels Methaanverordening
De NEa begon in juni met de uitvoering van de importregels uit de Europese Methaanverordening. Die gelden voor fossiele brandstoffen zoals ruwe olie, aardgas en steenkool die de EU binnenkomen. Importeurs moeten voortaan rapporteren over de methaanemissies die vrijkomen tijdens de productie van deze geïmporteerde brandstoffen. De NEa houdt toezicht op de naleving van deze rapportageverplichtingen. De verordening is bedoeld om meer transparantie te creëren en de methaanuitstoot te verminderen, omdat methaan een krachtig broeikasgas is en een belangrijke bijdrage levert aan klimaatopwarming. De NEa ondersteunt bedrijven bij de implementatie van de nieuwe regels en houdt rekening met de beperkte tijd die importeurs hebben gehad om zich voor te bereiden. Mocht een importeur niet (tijdig) de vereiste informatie kunnen leveren, dan moet hij daar een onderbouwde verklaring voor geven.

Jubileumfeest
Op 19 juni vierde de NEa haar 20-jaar bestaan met een feest in het HofHouse. Het evenement bracht een diverse groep mensen samen, waaronder bedrijven, stakeholders en zowel oud, huidig als nieuw personeel. De avond stond in het teken van terugblikken op twee decennia aan inzet voor een beter klimaat en het versterken van samenwerkingen. In een ontspannen en feestelijke sfeer werden herinneringen gedeeld en nieuwe connecties gelegd. Gezelligheid speelde een centrale rol, met optredens van onder andere de eigen NEa-band, die zorgde voor een energieke en persoonlijke noot. Het samenzijn onderstreepte de betrokkenheid en trots binnen de organisatie en NEa’s netwerk. Het jubileumfeest vormde daarmee een mooie mijlpaal én een inspirerende blik op de toekomst.

Juli

NEa wijst 32,9 miljoen gratis emissierechten toe aan Nederlandse industrie en luchtvaart
De NEa heeft in juni 2025 in totaal 32,3 miljoen gratis emissierechten toegewezen aan Nederlandse industrie‑installaties en 548 duizend gratis rechten aan luchtvaartmaatschappijen binnen het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS), met een totale waarde van ongeveer €2,3 miljard. Deze hoeveelheid is iets lager dan vorig jaar, terwijl de uitstoot van de stationaire installaties juist is gestegen, waardoor bedrijven meer rechten moeten bijkopen om hun emissies te dekken. De gratis rechten zijn bedoeld om te voorkomen dat productie verplaatst wordt naar landen met minder strenge klimaatregels (zogeheten carbon leakage). Voor de luchtvaartsector was dit het laatste jaar dat er gratis rechten werden toegekend onder het ETS. Vanaf 2025 kunnen luchtvaartmaatschappijen via het FEETS‑programma extra rechten krijgen als ondersteuning voor het gebruik van duurzame vliegtuigbrandstof.

HE Rapportage 2024: Meer hernieuwbare energie naar vervoer
De NEa publiceerde op 11 juli 2025 de jaarlijkse rapportage over hernieuwbare energie in vervoer, waaruit blijkt dat in 2024 de inzet van hernieuwbare energie in vervoersbrandstoffen met meer dan 40% is gestegen vergeleken met het jaar ervoor. Dit resulteerde in een totaal van 107 miljoen gigajoule hernieuwbare energie, wat neerkomt op het vervangen van ongeveer 2,8 miljard liter ruwe olie‑equivalent. Dankzij veranderingen in nationale regelgeving, zoals een hogere jaarverplichting en een aangepaste rekenfactor voor zeevaart, daalde de CO₂‑uitstoot in de brandstofketen aanzienlijk. Alle brandstofleveranciers voldeden aan hun wettelijke verplichtingen voor zowel hernieuwbare energie als emissiereductie.

Augustus

Publicatie emissiecijfers 2024 EU ETS-2
De NEa heeft op 13 augustus 2025 de emissiecijfers over 2024 gepubliceerd voor bedrijven die onder het nieuwe Europese emissiehandelssysteem EU ETS‑2 vallen, dat de uitstoot van wegvervoer, gebouwen en andere sectoren omvat. Deze cijfers, die door brandstofleveranciers zijn ingediend via een historisch emissieverslag, geven een eerste beeld van de CO₂‑uitstoot uit geleverde brandstoffen; ze zijn echter nog niet geverifieerd door een onafhankelijke controleur. Het historisch verslag is een belangrijke stap in de voorbereidende fase van ETS‑2, dat vanaf 2027 volledig operationeel zal zijn. De gerapporteerde emissies vormen de basis voor het bepalen van het totale emissieplafond (“cap”) voor 2028, wat vervolgens de hoeveelheid ETS‑2‑emissierechten bepaalt die beschikbaar komt. Vanaf het rapportagejaar 2028 moeten bedrijven jaarlijks emissierechten inleveren op basis van hun daadwerkelijke uitstoot.

September 

NEa Stranddag
Het jaarlijkse personeelsevenement van de NEa kreeg in 2025 een iets andere invulling dan gebruikelijk. In plaats van de traditionele tweedaagse werd gekozen voor een compacte, maar inspirerende eendaagse bijeenkomst. Deze vond plaats bij Strandclub Naturel, een sfeervolle locatie aan zee. De dag stond in het teken van verbinding tussen collega’s, met een gevarieerd programma van workshops die door eigen medewerkers werden gegeven. Daarnaast waren er inspirerende sprekers die nieuwe inzichten en perspectieven boden. De informele setting zorgde ervoor dat collega’s elkaar op een andere manier leerden kennen. Tussen de activiteiten door was er ruimte om te ontspannen en te genieten van het strand. De dag werd afgesloten met heerlijk eten en een gezellige sfeer.

Oktober

Wijziging CBAM-verordening is een feit
Op 17 oktober 2025 publiceerde de Europese Commissie een wijziging van de CBAM‑verordening, waarmee een reeks vereenvoudigingen en nieuwe regels formeel is vastgesteld en daarmee de wijziging een feit is geworden. De wijziging bevat onder andere een tijdelijke uitzondering zodat bedrijven die vóór 31 maart 2026 een aanvraag voor CBAM‑toelating hebben ingediend toch CBAM‑goederen mogen blijven importeren terwijl zij op een besluit wachten. Kleine importeurs met minder dan 50 ton CBAM‑goederen per jaar worden volledig vrijgesteld van verplichtingen, wat naar schatting ongeveer 90% van de bedrijven raakt. Emissiemonitoring en rapportage worden eenvoudiger gemaakt, onder meer door bredere toepassing van standaardwaarden en minder strenge verificatievereisten. Verder is het mogelijk om een adviseur aan te stellen die namens de importeur de CBAM‑aangifte doet, en de kwartaalverplichting voor certificaten is verlaagd van 80 % naar 50 % van de emissies (met latere inwerkingtreding). Bedrijven moeten er echter rekening mee houden dat het gebruik van de tijdelijke uitzondering risico’s met zich meebrengt als hun toelatingsaanvraag later wordt afgewezen, omdat dit tot hoge boetes kan leiden.

Vernieuwde NEa-website is live!
De NEa heeft op 6 oktober 2025 haar vernieuwde website gelanceerd om informatie over klimaat‑ en energieregelgeving duidelijker en toegankelijker te presenteren. De nieuwe site heeft een logische structuur, uniforme presentatie van regelingen en biedt informatie via meerdere ingangen aan, wat het gemakkelijker maakt om relevante gegevens te vinden. Ook zijn de teksten helderder en beter leesbaar gemaakt zodat organisaties die onder emissieregelgeving vallen sneller de juiste informatie kunnen gebruiken. Deze verbetering past bij de rol van de NEa als toezichthouder en informatieverstrekker voor bedrijven en andere belanghebbenden.

November

Europese besluitvorming: uitstel inleverplicht emissierechten EU ETS-2
De Europese lidstaten hebben besloten om de start van de inleverplicht van emissierechten voor het Europese emissiehandelssysteem EU ETS‑2 met één jaar uit te stellen, waardoor bedrijven nu pas 31 mei 2029 voor het eerst rechten hoeven in te leveren over emissies van 2028. Ondanks dit uitstel blijven de verplichte monitorings‑ en rapportageverplichtingen voor bedrijven ongewijzigd; zij moeten dus in 2026 nog steeds een geverifieerd emissieverslag indienen bij de NEa. Het besluit volgt uit onderhandelingen over de bredere EU‑klimaatdoelstellingen voor 2040, waarin ook ETS‑2 en andere maatregelen een rol spelen. Het voorstel is voorlopig; het Europese Parlement moet nog instemmen voordat het definitief geldt. De NEa raadt bedrijven aan zich toch goed voor te bereiden op de inleverplicht, omdat de regels voor rapportage en voorbereiding blijven doorgaan.

NEa controleert opslaglocaties grondstoffen voor biobrandstoffen
De NEa voert vanaf 28 november 2025 controles uit bij opslaglocaties van grondstoffen voor de productie van biobrandstoffen die diesel- en kerosine vervangende brandstoffen maken. Hierbij nemen NEa‑inspecteurs onaangekondigd monsters uit tanksilo’s om te analyseren of de fysieke kwaliteit en samenstelling van de grondstoffen overeenkomt met de administratie van het bedrijf. De focus ligt dit jaar vooral op vetachtige afvalstromen zoals gebruikt frituurvet, food waste en olie uit palmoliemolen‑effluent, die veel worden gebruikt voor biobrandstofproductie. Deze controles zijn onderdeel van het publieke toezicht op de biobrandstofketen, dat sinds 2022 loopt en moet zorgen voor betrouwbare gegevens en een eerlijk speelveld. De NEa kijkt ook of de administratie voldoet aan eisen uit nationale en Europese regelgeving, waaronder de Renewable Energy Directive (RED). Door samen te werken met bedrijven wil de NEa niet alleen controleren, maar ook het vertrouwen in de sector en de duurzaamheid van biobrandstoffen versterken.

December

Aanpassing overgangsperiode voor duurzaamheidsschema’s biomassa onder EU ETS
De NEa heeft de overgangsperiode voor het gebruik van duurzaamheidsschema’s voor biomassa onder het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS) aangepast vanwege de gewijzigde duurzaamheidseisen uit de Europese Renewable Energy Directive (RED III). Bedrijven die duurzame biomassa inzetten binnen het EU ETS hoeven voor de CO₂-uitstoot daarvan geen emissierechten in te leveren, mits wordt voldaan aan de geldende duurzaamheidseisen. Omdat er op 21 mei nog te weinig officieel goedgekeurde schema’s beschikbaar waren, gold een overgangsperiode tot 1 januari 2026, maar die periode is nu aangepast. Vanaf 1 januari 2026 worden nog niet formeel door de Europese Commissie erkende schema’s alleen geaccepteerd als ze in 2025 nationaal erkend zijn en een positieve technische beoordeling van de Europese Commissie hebben gekregen. Schema’s die voldoen aan de herziene RED-eisen blijven ook na 1 januari 2026 geaccepteerd. Bedrijven die volgens deze schema’s zijn gecertificeerd, moeten wel blijven voldoen aan de audittermijnen zoals vastgelegd in de schemadocumentatie. De komende audits borgen de herziene RED-eisen.