Rapport

De Stand van de Uitvoering

Werkzaamheden, knelpunten en verbeterinitiatieven

De Stand van de Uitvoering is een periodieke rapportage van Nederlandse uitvoeringsorganisaties waarin zij hun werkzaamheden, knelpunten en verbeterinitiatieven inzichtelijk maken. Dit jaar heeft de Nederlandse Emissieautoriteit haar stand van de uitvoering breder neergezet en is het een onderdeel van ons jaarverslag.

Download

Onze complete Stand van de Uitvoering, die wij zelf 'De Stand van de NEa 2025/2026' noemen, vindt u hier
Wilt u dit rapport in PDF-vorm downloaden? Klik dan HIER

De belangrijkste conclusies uit de Stand van de NEa 2025/2026

Deze Stand van de NEa laat zien dat klimaatinstrumenten werken, maar hun effectiviteit staat onder groeiende druk door:

  • Snelle, complexe regelgeving die niet altijd goed uitvoerbaar is.
  • Gebrek aan voorspelbaar beleid, waardoor bedrijven minder investeren in verduurzaming.
  • Onvoldoende beschikbaarheid van alternatieven, wat kan leiden tot grijze krimp in plaats van groene groei.
  • Uitdagingen in het toezicht op lange internationale ketens, waardoor het risico op fraude relatief groot is en de kans op ontdekking relatief klein.


Wat is nodig?
Uitvoerbaarheid verbeteren door:

  • Voorkomen onnodige complexiteit
  • Inzet op goede IT-tools voor naleving
  • Meer aandacht voor uitvoerbaarheid in het wetgevingsproces
  • Tijdig duidelijkheid en rechtszekerheid bieden aan bedrijven
  • Meer aandacht voor EU-brede afstemming van de toezichts- en handhavingspraktijk.


De marktinstrumenten waar we toezicht op houden zijn effectief, als voldaan is aan enkele voorwaarden. Naast uitvoerbaarheid zijn dat:

  • Stabiel en voorspelbaar beleid
  • Meer doen aan de beschikbaarheid van alternatieven: CO₂-beprijzing alleen is niet genoeg. Investeringen in waterstof, biomassa en netinfrastructuur zijn cruciaal.
  • Sterkere informatiepositie: meer eigen onderzoek (ook buiten Nederland) en samenwerking met stakeholders om publiek belang beter te borgen.


De NEa neemt hierin een actieve rol:

  • Door kritischer te kijken naar de effectiviteit van regels.
  • Door samen te werken met bedrijven, kennisinstituten en Europese partners.
  • Door concreet onderzoek te doen naar kwetsbaarheden in duurzaamheidsketens.


Klimaatneutraliteit en groene groei zijn alleen haalbaar als beleid niet alleen ambitieus, maar ook uitvoerbaar, stabiel en rechtvaardig is. We zetten ons in om daar, binnen onze bevoegdheden, een kritische en constructieve bijdrage aan te leveren.