Een CBAM-certificaat staat gelijk aan een ton ingebedde CO2. Met deze certificaten verrekenen bedrijven de CO₂-uitstoot die tijdens de productie buiten de EU is ontstaan. De toegelaten CBAM-aangever koopt en levert deze certificaten in via het CBAM-register.
Aankoop van CBAM-certificaten
CBAM-aangevers kopen CBAM-certificaten aan via het CBAM-register. De Europese Commissie ontwikkelt hiervoor een verkoopplatform (verwachte start: 2027).
Op dit platform kunnen toegelaten CBAM-aangevers onbeperkt CBAM-certificaten kopen. Betaling vindt plaats bij aankoop. De certificaten worden gestort op de rekening van de CBAM-aangever in het CBAM-register. CBAM-certificaten zijn niet verhandelbaar.
De aankoop voor de ingebedde emissies van goederen die vanaf 1 januari 2026 zijn ingevoerd start in 2027.
Prijs van CBAM-certificaten
De prijs van een CBAM-certificaat sluit aan bij de prijs van een emissierecht binnen het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS). Het EU ETS is het emissiehandelssysteem waar de Europese grote industrie en energiebedrijven verplicht aan deelnemen.
Vanaf 2027 publiceert de Europese Commissie wekelijks de prijs van een CBAM-certificaat. Deze prijs is gebaseerd op het gemiddelde van de slotprijzen van de ETS-veilingen in de voorgaande week. De prijs voor CBAM-certificaten kan vanaf 2027 dus per week verschillen.
Voor goederen die in 2026 zijn ingevoerd geldt een andere systematiek, waarbij de prijs van een CBAM-certificaat per kwartaal vaststaat.
De prijs van CBAM-certificaten voor import die in 2026 heeft plaatsgevonden wordt voor elk kwartaal achteraf vastgesteld. De Europese Commissie kijkt naar het gemiddelde van de slotprijzen van de ETS-veilingen per kwartaal in 2026. Dat gemiddelde bepaalt de prijs van de certificaten voor goederen die in datzelfde kwartaal zijn ingevoerd.
Aantal in te leveren CBAM-certificaten
Het aantal in te leveren CBAM-certificaten wordt berekend in de CBAM-aangifte aan de hand van de hoeveelheid geïmporteerde goederen, de ingebedde emissies, eventueel gecorrigeerd voor de ingebedde gratis toewijzing en de betaalde koolstofprijs. Meer informatie over de CBAM-aangifte en de berekening van het aantal in te leveren certificaten vindt u op CBAM-aangifte.
Inleveren van CBAM-certificaten
CBAM-aangevers leveren CBAM-certificaten in via het CBAM-register.
Uiterlijk 30 september van elk jaar moet de CBAM-aangever beschikken over het dat jaar in te leveren aantal certificaten op zijn CBAM-rekening. Voor het importjaar 2026 geldt deze verplichting voor het eerst op 30 september 2027.
Minimale aantal CBAM-certificaten per kwartaal
Vanaf 2027 geldt een kwartaalverplichting voor toegelaten CBAM-aangevers die meer dan 50 ton CBAM-goederen per kalenderjaar invoeren. Aan het einde van elk kwartaal moet het aantal certificaten op de CBAM-rekening minimaal overeenkomen met 50% van de ingebedde emissies van alle goederen die sinds het begin van het kalenderjaar zijn ingevoerd.
Toegelaten CBAM-aangevers voldoen uiterlijk aan het einde van het kwartaal ná het kwartaal waarin de ondergrens van 50 ton wordt overschreden, aan de kwartaalverplichting.
Het minimale aantal certificaten wordt bepaald:
- op basis van de standaardwaarden voor de ingebedde emissie (zonder opslag) die zijn vastgesteld door de Europese Commissie in Uitvoeringsverordening 2025/2621;
- of op basis van het aantal certificaten dat in het voorgaande kalenderjaar is ingeleverd voor dezelfde goederen én hetzelfde land van oorsprong.
Het berekende aantal wordt gecorrigeerd voor de mate waarin nog gratis rechten worden toegewezen in dat kalenderjaar. Er geldt alleen een verplichting voor het minimale aantal certificaten dat moet worden aangekocht, er is geen maximum.
Terugkoop van CBAM-certificaten
Blijkt uit de CBAM-aangifte dat de CBAM-aangever te veel CBAM-certificaten heeft aangekocht, dan kan deze een verzoek tot terugkoop indienen. De uiterste datum voor het indienen van een terugkoopverzoek is 31 oktober van het jaar waarin de CBAM-certificaten zijn ingeleverd door de CBAM-aangever.
Het aantal CBAM-certificaten dat kan worden teruggekocht, is maximaal de hoeveelheid die verplicht is aangekocht. De terugkoopprijs is gelijk aan de aankoopprijs van het betreffende certificaat.
Wanneer in de loop van het jaar certificaten zijn gekocht in de verwachting dat de ondergrens van 50 ton wordt overschreden, maar na afloop van het jaar blijkt dat deze ondergrens niet is gehaald, vervalt de aangifteplicht. In dat geval kan een verzoek tot terugkoop van de aangekochte certificaten worden ingediend.
Annulering van CBAM-certificaten
Op 1 juli van elk jaar annuleert de Commissie overgebleven certificaten die zijn aangekocht in het jaar X-2 en die nog op de rekening staan van een CBAM-aangever in het CBAM-register. De certificaten worden zonder compensatie geannuleerd. De annulering kan worden opgeschort als het aantal in te leveren CBAM-certificaten wordt betwist.
De Europese Commissie stelt nadere regels vast over de uitvoering van deze annulering.
Infographic: cyclus van CBAM-certificaten
Beeld: © NEa
De cyclus van de aankoop en verkoop van CBAM-certificaten.