CBAM is een klimaatinstrument van de Europese Commissie. CBAM staat voor ‘Carbon Border Adjustment Mechanism’, of mechanisme voor koolstofcorrectie aan de Europese grens.
Direct naar
Aanleiding CBAM
Het CBAM-mechanisme houdt in dat importeurs die CBAM-goederen invoeren naar de Europese Unie (EU), moeten betalen voor de CO2-uitstoot die is vrijgekomen bij de productie van die goederen. CBAM moet zo voorkomen dat er ‘koolstoflekkage’ plaatsvindt, ofwel het verplaatsen van productie binnen de EU naar landen waar bedrijven niet hoeven te betalen voor hun CO2-uitstoot. Dat is nodig omdat veel Europese producenten te maken hebben met strenge regels over hun CO2-uitstoot, en/of moeten betalen voor hun CO2-uitstoot.
Deze koolstoflekkage is slecht voor de Europese economie, maar ook slecht voor het klimaat omdat er dan per saldo wereldwijd meer CO2 wordt uitgestoten. CBAM moet dus zorgen voor een gelijk speelveld tussen bedrijven binnen en buiten de EU.
CBAM trad in werking op 1 oktober 2023 met een overgangsperiode tot 31 december 2025. Wie vanaf 2026 CBAM-goederen invoert in de EU moet vooraf een toelating aanvragen en een prijs betalen voor de CO2-uitstoot.
In Nederland is de NEa samen met de Douane verantwoordelijk voor de uitvoering van CBAM.
CBAM-verplichtingen in het kort
CBAM brengt de volgende verplichtingen mee.
- Toelating als CBAM-aangever
Vanaf 2026 mag invoer van CBAM-goederen boven de ondergrens van 50 ton per kalenderjaar alleen plaatsvinden door toegelaten CBAM-aangevers. Voor elektriciteit en waterstof geldt geen ondergrens. - CBAM-aangifte (vanaf 2027)
Jaarlijkse aangifte van de CO₂-uitstoot van ingevoerde goederen. - CBAM-certificaten (vanaf 2027)
CBAM-aangevers kopen en leveren certificaten in voor de CO₂-uitstoot van hun goederen.
CBAM in het kort
Wie als importeur per jaar meer dan 50 ton aan CBAM-goederen importeert naar de EU, valt onder CBAM. Voor elektriciteit en waterstof geldt geen ondergrens.
Wie als importeur vanaf 1 januari 2026 CBAM-goederen wil importeren naar de EU, moet zijn toegelaten als 'CBAM-aangever'. Bij de invoeraangifte controleert de Douane of de importeur of indirect douanevertegenwoordiger een toegelaten CBAM-aangever is. Zo niet, dan worden de goederen niet vrijgegeven voor het vrije verkeer.
Wie in een jaar meer dan 50 ton aan CBAM-goederen heeft ingevoerd, is verplicht om in het jaar daarop uiterlijk 30 september aangifte te doen in het CBAM-register.
Na de CBAM-aangifte moeten er voldoende CBAM-certificaten gekocht zijn en ingeleverd worden bij de Europese Commissie. De prijs die per ton CO2 moet worden betaald is gelijk aan de prijs in het Europese emissiehandelsysteem.
Vanaf 2027 moet elke importeur die meer dan 50 ton aan CBAM-goederen per jaar invoert aan het eind van elk kwartaal voldoende CBAM-certificaten op de rekening hebben staan.
Heeft een CBAM-importeur of de producent buiten de EU al betaald voor de CO2-uitstoot die gemoeid was met de geïmporteerde CBAM-producten? Dan worden deze kosten verrekend in de CBAM-aangifte.