Feiten en cijfers Emissiehandel & CO2-heffing

Deelnemers EU ETS, Luchtvaart en Zeevaart

Deelnemers EU ETS: 266
Deelnemers Luchtvaart: 16
Deelnemers Zeevaart: 409

Kernresultaten ETS Stationair - laatste jaarafsluiting (Mton CO2)

Uit de jaarlijks gepubliceerde emissiecijfers van de NEa blijkt dat de CO₂-uitstoot onder het EU ETS in 2025 in Nederland met 2,3% steeg naar 72,0 megaton. De stijging wordt vooral gedreven door de energiesector, waar meer elektriciteit werd geproduceerd voor voornamelijk buitenlandse afname. Tegelijkertijd boekten andere sectoren winst: de luchtvaart reduceerde emissies door de inzet van biobrandstoffen. Ook in de zeevaartsector wijzen voorlopige cijfers op een afname van de uitstoot. Deze tegenstellingen tussen sectoren laten zien dat er, ondanks de totale stijging, toch ook positieve ontwikkelingen zijn. Zo zien we over heel Europa een daling van 1,3% van de totale uitstoot. Niettemin zal er nog veel moeten gebeuren om de nationale klimaatdoelen voor 2030 te halen, aldus de NEa.

Meer weten: CO₂-uitstoot stijgt, maar NEa ziet lichtpunten | Nederlandse Emissieautoriteit

Meldingen Monitoring en Toewijzing EU ETS Stationair

De binnengekomen 'meldingen monitoring' zijn aanpassingen aan het monitoringsplan. Monitoringsplannen van installaties moeten altijd actueel zijn. Voor significante wijzigingen moet de NEa goedkeuring geven. Ongeveer 34% van de meldingen betreft significante veranderingen in het monitoringsplan. Overige meldingen gaan over zaken als niet-significante wijzigingen, tijdelijke afwijkingen door technische problemen en verbeteringen naar aanleiding van een verificatie of overige reden.

Het aantal 'meldingen toewijzing' zijn aanpassingen aan het monitoringsmethodiekplan. Ook deze plannen moeten altijd actueel zijn en voor significante wijzigingen moet de NEa goedkeuring geven. Ongeveer de helft van de wijzigingen aan het monitoringsmethodiekplan zijn significante wijzigingen. Overige meldingen gaan over zaken als niet-significante wijzigingen en stopzetting van een subinstallatie.

Toezicht & Handhaving EU ETS Stationair

De NEa houdt toezicht op de stationaire broeikasgasinstallaties in Nederland. Het aantal uitgevoerde inspecties op locatie is 48. Het zwaartepunt in het toezicht ligt op het inspecteren van bedrijven die relatief veel uitstoten, aangevuld met een jaarlijks wisselende selectie van kleinere uitstoters. Verder vindt toezicht plaats door analyses op afstand, bijvoorbeeld door meerdere bedrijven projectmatig op een specifiek aspect te onderzoeken. Voor een groot aantal bedrijven is daarmee het leeuwendeel van de gerapporteerde emissies getoetst aan onafhankelijk verkregen data. De afgelopen 3 jaar besloeg het toezicht van de NEa meer dan 90% van de gerapporteerde fossiele emissies.

Handhaving EU ETS Stationair

Ambtshalve vaststellingen EU-ETS stationair
De NEa heeft in 2025 voor EU-ETS stationair 14 ambtshalve vaststellingen uitgevoerd. Negen ambtshalve vaststellingen betrof een bijstelling van de emissiejaarvracht. De overige vijf zijn opgesteld voor het aanpassen van het activiteitsverslag. Veel van de ambtshalve vaststellingen hadden, net als in 2024, als aanleiding fouten die geconstateerd werden tijdens het opstellen en beoordelen van de datarapporten voor fase 4b.

Bestuurlijke waarschuwingen EU-ETS stationair
In 2025 heeft de NEa voor EU-ETS stationair 17 bestuurlijke waarschuwingen verzonden. Een groot deel van de waarschuwingen komt voort uit de ambtshalve vaststellingen die zijn uitgevoerd in 2025.

Bestuurlijke boetes EU-ETS stationair
In 2024 heeft de NEa twee bestuurlijke boetes opgelegd. Deze boetes zijn opgelegd vanwege enerzijds het onjuist rapporteren van CO2-emissies, onvoldoende borging van onderhoud meetapparatuur en het niet indienen van een verbeterrapportage van voldoende kwaliteit, en anderzijds het niet inleveren van voldoende rechten voor de wettelijke termijn van 1 oktober 2024.  Er loopt nog een aantal handhavingsonderzoeken waaruit boetes kunnen volgen.

Lasten onder dwangsom EU-ETS stationair
In 2025 heeft de NEa voor EU-ETS stationair 1 Last onder Dwangsom (LOD) opgelegd om een geval van emitteren zonder geldige vergunning te beëindigen. Deze LOD is in datzelfde jaar weer ingetrokken wegens gewijzigde omstandigheden.

Behandelde bezwaren en beroepen EU-ETS stationair
In 2025 heeft de NEa 1 bezwaar ontvangen aangaande toezicht en handhaving op EU-ETS stationair. Dit betrof een bezwaar naar aanleiding van een ambtshalve vaststelling. Vanwege nader onderzoek is de beslissing op dit bezwaar, in overleg met de belanghebbende, nog niet genomen.

EU ETS Register

Het aantal rekeningen in het Nederlandse deel van het EU ETS-register is in 2025 flink gegroeid. Dat komt omdat scheepvaartmaatschappijen in 2025 voor het eerst emissierechten moesten inleveren, over hun uitstoot in 2024. Een deel van de groep (144 bedrijven) had al in 2024 een rekening daarvoor geopend, maar het grootste deel heeft dat in 2025 gedaan.

Bij de andere soorten rekeningen was het een stabieler jaar. Voor stationaire installaties zijn er iets meer rekeningen gesloten dan dat er nieuwe bij zijn gekomen. Wij sluiten een rekening pas een paar jaar nadat de vergunning is ingetrokken, voor het geval er nog onjuistheden in de uitstoot aangepast moeten worden. Daarom is het aantal rekeningen iets hoger dan het aantal actieve deelnemers.

Verder was 2025 het laatste jaar dat bedrijven hun Kyotorekening konden gebruiken om te handelen in rechten afkomstig uit het Kyoto-protocol uit 1997. Dat tijdperk van het register is nu definitief afgesloten.

CO2-heffing

De CO2-heffing industrie wordt voor een groot deel opgelegd aan de bedrijven die ook onder het EU ETS vallen. Over kalenderjaar 2025 zijn volgens de prognose 250 bedrijven belastingplichtig. 236 daarvan moeten ook emissierechten inleveren onder het EU ETS. Van de resterende 14 zijn er 2 installaties die het broeikasgas lachgas (N2O) uitstoten en helemaal niet onder het ETS vallen. Daarnaast zijn er 12 afvalverbrandingsinstallaties die over 2025 wel een ETS-emissieverslag indienen, maar hoeven alleen te betalen voor hun uitstoot via de CO2-heffing.

Helpdesk

Een compleet overzicht van de cijfers van onze helpdesk vindt u hier. Ten opzichte van 2024 zien we een ruime stijging in het aantal vragen, zowel bij de eerstelijns helpdeskvragen als bij de complexere tweedelijns vragen die afgehandeld worden door onze adviseurs. De stijging in het aantal ontvangen vragen is voornamelijk toe te schrijven aan de uitbreiding van het EU ETS. Vanaf 2025 vallen ook de scheepvaartmaatschappijen onder het bestaande Europese Emissiehandelssysteem en hebben de bedrijven voor het eerst moeten betalen over de gerapporteerde CO2-uitstoot. Tevens is er ook een groter volume aan rekeningaanvragen verwerkt om de scheepvaartmaatschappijen te voorzien van de benodigde toegang in het EU ETS register.