Overgangsperiode CBAM

Vanaf 1 oktober 2023 treedt het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) in werking. De periode tot en met 31 december 2025 is een overgangsperiode. Deze overgangsperiode is bedoeld om ervaring op te doen en om te leren. Op deze pagina vindt u hier meer informatie over.

Rapportageverplichting

Alle goederen die op de lijst in bijlage I van de CBAM-verordening staan, moeten worden aangemerkt als CBAM-goederen. Als iemand in de overgangsperiode CBAM-goederen importeert van buiten de EU waarvan de waarde per zending meer is dan € 150, dan geldt hiervoor een rapportageverplichting. Er zijn in de overgangsperiode nog geen financiële verplichtingen.

De rapportageverplichting geldt voor de CBAM-aangever. De CBAM-aangever kan de importeur of een indirecte vertegenwoordiger zijn. Als de importeur in de Europese Unie is gevestigd, is de importeur ook de CBAM-aangever. Dit is slechts anders als de importeur met een indirecte vertegenwoordiger heeft afgesproken dat deze als CBAM-aangever optreedt. Als de importeur buiten de Europese Unie is gevestigd, is de indirecte vertegenwoordiger van deze importeur de CBAM-aangever.

De rapportageverplichting houdt in dat de CBAM-aangever binnen een maand na afloop van elk kwartaal waarin CBAM-goederen zijn geïmporteerd, een CBAM-rapport bij de Europese Commissie indient. Als in een bepaald kwartaal geen CBAM-goederen zijn geïmporteerd, hoeft de CBAM-aangever voor dit kwartaal ook geen CBAM-rapport in te dienen. Het CBAM-rapport moet digitaal worden opgemaakt en ingediend via het CBAM-Register. Een ingediend CBAM-rapport kan tot twee maanden na afloop van het kwartaal worden aangevuld. Daarnaast kan worden verzocht om een termijn voor aanvulling of wijziging van het CBAM-rapport tot maximaal een jaar na het eind van het betreffende kwartaal.

In het CBAM-rapport wordt gerapporteerd over de geïmporteerde CBAM-goederen, de broeikasgasemissies die bij de productie van deze goederen zijn vrijgekomen en de koolstofprijs die is betaald in het land van oorsprong. De rapportage over de broeikasgasemissies moet voldoen aan de door de Europese Commissie ontwikkelde monitoringsmethode (de EU-methode). Deze methode is beschreven in de nadere uitvoeringsregels. Meer informatie over de inhoud van het CBAM-rapport vindt u hier.

Versoepelde eisen voor eerste rapportages

Omdat importeurs en indirecte vertegenwoordigers weinig tijd hebben gehad om zich voor te bereiden op de eisen voor het bepalen van de emissies onder CBAM, zijn deze eisen voor de eerste CBAM-rapporten versoepeld. Zo mogen de eerste twee CBAM-rapporten (met deadlines in januari en april 2024) nog tot 1 augustus worden aangevuld en gewijzigd. Daarnaast mag bij de eerste CBAM-rapporten tijdelijk worden afgeweken van de EU-methode voor het bepalen van de emissies. In de eerste drie CBAM-rapporten (met deadlines in januari, april en juli 2024) mag de importeur voor de bepaling  van de ingebedde emissies van CBAM-goederen ook gebruik maken  van standaardwaarden. Ook mag voor de eerste vijf rapportages (met deadlines in januari, april, juli en oktober 2024 en januari 2025) een monitoringmethode worden toegepast die al  voor de producerende installatie in het land van herkomst geldt.    

Een overzicht van de rapportage-eisen CBAM in de overgangsperiode
Beeld: ©NEa
Een overzicht van de rapportage-eisen in de overgangsperiode

Hulpmiddelen rapportageverplichting

De Europese Commissie heeft op haar website over CBAM verschillende hulpmiddelen beschikbaar gesteld voor het voldoen aan de rapportageverplichting. Zo zijn er guidance documenten voor importeurs én producenten, die per sector uitleggen welke broeikasgasemissies meetellen en hoe de producent deze moet bepalen. Nu zijn deze documenten alleen nog beschikbaar in het Engels, maar deze worden binnenkort ook vertaald in andere talen. Daarnaast zijn op de website van de Europese Commissie webinars per sector te vinden, die teruggekeken kunnen worden. Op het Customs & Tax EU Learning Portal stelt de Europese Commissie ook een aantal e-learning modules beschikbaar, met informatie over CBAM, de sectoren en de rapportage. Ook de NEa organiseerde samen met de Douane een Webinar dat is terug te zien.

De NEa heeft ook in een stappenplan beschreven wat u moet doen om te voldoen aan de rapportageverplichting. Dit stappenplan vindt u hier.

Verantwoordelijkheid CBAM-aangever

Het  is belangrijk dat de CBAM-aangever steeds op tijd een CBAM-rapport indient, ook als deze nog niet alle benodigde gegevens heeft. De CBAM-aangever kan het rapport later nog aanvullen, binnen de vastgestelde termijnen. 

In het begin van de overgangsperiode gelden soepele eisen voor het bepalen van de ingebedde emissies, maar daarna moet de EU-methode worden gebruikt. De CBAM-aangever moet zich daarop voorbereiden. Hij of zij kan dit doen door contact te leggen met de producent van de CBAM-goederen en de emissiegegevens op te vragen. De NEa begrijpt dat dit in de praktijk niet altijd gemakkelijk is, maar verwacht wel dat de CBAM-aangever alles doet wat redelijkerwijs mogelijk is om de gegevens van de producent te krijgen. 

Wat redelijkerwijs mogelijk is, verschilt van geval tot geval. Hoe dan ook wordt van een CBAM-aangever die grote hoeveelheden CBAM-goederen importeert meer verwacht dan van een CBAM-aangever die hiervan een kleine hoeveelheid importeert.

De CBAM-aangever is verantwoordelijk voor de juistheid van de gegevens in het CBAM-rapport. Dit betekent dat de NEa de CBAM-aangever kan aanspreken als de gegevens in het CBAM-rapport onjuist zijn. Zij zal de CBAM-aangever dan in de gelegenheid stellen om de gegevens te corrigeren in een correctieprocedure. Op de pagina over toezicht en handhaving in de overgangsperiode leest u hier meer over.